Би мэдээ орох цагаасаа л ногооны талбай, тариан талбай үтрэм дээр сууж байдаг хөрс шороо үнэртүүлсэн охин байсан. Бондгор бор энэ яг бөх болноо гэж өвөө маань хүмүүст намайг хэлж инээлддэг байсан. Би цаг хугацааг ухрааж болдог байсан бол, хэрвээ тийм боломж гарвал би шууд л бага насандаа очмоор байна, тэндээ үүрд гацмаар байна гэж хүсэх байсан. Учир нь би миний санаж байгаагаар 10 нас хүртлээ л маш их аз жаргалтай амьдарч байсан.
Өглөө бүр арвайн гурилтай, өрөмтэй боорцог шар будаатай чихэртэй цай эмээ минь бэлдэж тавиад үнсэж сэрээдэг байсан. Дарсан өгөрций, гоё гоё салат жимс алагласан шүүгээ, зоорь. Үнэхээр идээд идээд ханамгүй их амттан манайд байдаг байлаа. Маш их ногоо тарьдаг ажилсаг хүмүүс байсан юм миний өвөө эмээ.
Би 10 насандаа нэг л шөнө хорвоо дээр орь ганцаараа үлдсэн. Намайг ухаан ороход намайг тойроод олон хүн, эмч харин өвөө эмээ минь байгаагүй. Би юу ч ойлгоогүй. Дахиж хэзээ ч тэр хоёрыгоо олж хараагүй. Хамгийн сүүлд миний бондгор охин унтаарай бөвөн, бөвөн гэж цээжин дээр зөөлхөн тогшиж бүүвэйлж байсан эмээгээ сүүлчийн удаа харснаас хойш одоо 21 жил өнгөрсөн байна.
Би тэр хавар нь Улаанбаатарт ирсэн. Миний мэдэх хамгийн хүйтэн, хамгийн муухай, хамгийн өөдгүй газар. Аавын минь эгч гэх нэгэн айлд байхаар ирсэн. Хэзээ ч харж байгаагүй аавынхаа эгчийнд ирсэнээс хойш миний амьдралд нар бараг гараагүй дээ.
Орой бүр нөхөр нь coгтуу агcан тавьж, бүгдийг өмнөө жагсааж зoдoж, аз таарвал үxтлээ уугаад арай ядан орж ирээд нам унтна. Би гэр хорооллын дунд нэгэн сургуульд орлоо. Орсон цагаас багш сурагчгүй шоолж гоочилж, чичилж элэг тохуу хийнэ. Хацар нь сайртай байна, гутал нь салчихсан байна, үс нь хиртэй хумс нь хар байна гээд л.
Үxтлээ усанд явж айлдаа туслаж, бүх л ажлыг нь хийсээр хацар сайртаж гутал урагдсанг хэн ч асуугаагүй ээ. Ангийн багш гэх хүн ч надаас яагаад гунигтай явдаг юм бэ миний охин, чи юунд дуртай вэ, чи аз жаргалтай байсан үeээ яриач гэж асуугаагүй.
Би ярихыг үнэхээр их хүсдэг байсан, эмээгээ бас өвөөгөө. Би сонин зарж, гутал тослож, жин бариад гудманд сууж мөнгө олж зуны амралтаа өнгөрөөж байсан. Би шинэ жилээр л алим, мандарин, банка, ундаа идэж ууж байсан. Харин үлдсэн бүхий л хоногт гурилтай шөл мөнгөгүй бол талхаа ураад давсанд дүрээд зүгээр л зулгааж иддэг байсан.
Би зoдуур нүдүүр, аpxи даpc, агcан cогтуу, ядуурлын дээд цэгт хүрсэн айлдаа 14 нас хүртлээ амьдраад зугтcан. Хамгийн сүүлд үнэхээр их өлсөөд надад зүгээр л ганцхан цайны пичиeн гаргаад өгөөч бурхан минь гэж залбирч хонож, шөнөжин уйлж өвдгөө тэврэн хэвтэж байгаад өглөө нь зугтаж билээ.
Гадуур тэнэж эхэлсээн. Орцонд хононо, гарааш тоглоомын талбай, өдөр нь машин угаалгын газар ажиллаж олсон мөнгөө зөвхөн идэхэд зориулдаг байсан. 10 наснаасаа хойш олж идэж байгаагүй амттан чихэр ундааг үзээгүй мэт л авч идсээр хоног төөрүүлж явсан.
Хоёр сарын дараа нийгмийн ажилтан эгч намайг олж ирсэн. Гэртээ аваачиж хоол хийж өгөөд хичээлдээ явахыг ятгасан. Бүр болохгүй бол манайд бай гэж санаа тавьсан. Ингээд эргээд хичээлдээ яваад нийгмийн ажилтан эгчийнд амьдарч эхэллээ.
Хэсэг сайхан л байлаа. Өглөө сэрээд халуун цайтай хичээлээ тараад харихад хэрүүл маргаангүй тайван гэр. Хэдий миний гэр биш ч түр хугацаанд байхдаа хүн шиг байж, сайн сурах юм шүү гэж бодсоор явав. Би удалгүй сургуулийн дотуур байранд орж олон найзтай болсон. Оюутан болох үe хүртэл ахлах ангийн 2, 3 жил минь үнэхээр тайван сайхан, найз нөхөдтэй хамт олон дунд бужигнаж өнгөрсөөн.
Төгсөлтийн баяраараа ширээн дээр тавьсан дарсан өгөрцийг хараад маш их уйлж байлаа. Хөөрхий миний муу өвөө эмээ хоёр...
