Би бол Саруул. Хүмүүс намайг “эгч, ээж” гэдгээр нь л мэднэ. Гэхдээ энэ өгүүллэгийг уншиж дуусахад та намайг өөр нэрээр дуудах байх: амьд үлдэх гэж оролдсон нэгэн хүн гэж.
Манайх Сонгинохайрханд, хуучин байрны хоёрдугаар давхарт амьдардаг байлаа. Өрөө маань жижиг, ханын цаас нь үе үе хууларсан, харин гал тогооны цонхоор өглөө бүр нарны гэрэл “за яах вэ, өнөөдөр ч амьдарна даа” гэж тайтгаруулдаг юм шиг тусдаг байсан.
Миний ганц хүү Тэмүүлэн арван зургаатай. Дуу цөөтэй мөртлөө нүд нь хурц. Тэмүүлэнг би багаас нь “хүмүүсийг ажиглаж сур” гэж хэлдэг байсан. Хот гэдэг өөрөө нэг том шалгалт шүү дээ.
Намар эхлэхтэй зэрэгцээд манай хажуу өрөөнд нэг залуу нүүж ирсэн. Нэр нь Номин-Эрдэнэ гэнэ. Эхний өдрөөсөө л журамтай хүн шиг харагдсан. Сайн байна уу гэж эелдэг мэндэлнэ, гутлаа хаалганы гадна цэвэрхэн тавина. Гэхдээ ганц зүйл сэтгэл түгшээдэг байлаа: түүний өрөөнөөс үе үе нэг сонин үнэр үнэртэнэ.
Энгийн оёдлын тос, шинэ даавууны үнэр биш. Яг л… хүний дулаан арьсанд ойрхон, хачин “амьд” үнэр шиг. Би тэр үедээ зөвхөн “магадгүй арьсан эдлэл оёдог юм байлгүй” гэж өөрийгөө тайвшруулдаг байсан.
Номин-Эрдэнэ өдөр бүр нэгэн цагт гэртээ орж ирээд хаалгаа түгжинэ. Дараа нь шөнийн хоёроос хойш оёдлын машины тас тас гэсэн дуу сонсогдоно. Эвгүй ч гэлээ би дуугүй. Хотод хүн бүр өөрийнхөөрөө амьдардаг.
Нэг удаа лифт эвдэрчихсэн байсан тул би шат өгсөж яваад түүнтэй таарав. Гартаа том хар уут барьчихсан, мөр нь бага зэрэг дагана. Номин-Эрдэнэ надтай зөрөхдөө инээмсэглээд:
— Саруул эгч ээ, танд хэрэгтэй юм байвал хэлээрэй, би чинь оёдолчин хүн шүү, гэж хэлсэн.
Нүд нь инээж байгаа атлаа харц нь… хүнийх шиг бус, нэг л хэмжээгүй гүн байсан.
Тэр үеэс Тэмүүлэн над руу ойр ойрхон:
— Ээж ээ, хажуугийн ахын өрөөнөөс яагаад тийм үнэр гараад байдаг юм бол? гэж асуух болсон.
Би “ажил нь биз” гэж өнгөрөөнө. Гэхдээ үнэндээ миний дотор нэг жижиг зүйл үргэлж сэрэмж гэж шивнэдэг байлаа.
Тэр шивнээ нэг орой чанга дуулдсан.
