Намайг Буяндалай гэдэг. Энэ өгүүлбэрийг ингэж эхэлж бичих хүртлээ би олон удаа бодлоо. Яагаад гэвэл миний нэрийг дуудах бүрт сэтгэлд минь нэг л хүйтэн юм хатгадаг болсон.
Би Солонгост 5 жил хараар ажилласан. Албан ёсны бичиг баримтгүй, нэргүй, нүүргүй шахуу амьдарсан гэсэн үг. Эхний жилүүдэд бол зүгээр л тэсэхийн аргагүй хэцүү байсан. Гэхдээ тэссэн. Яагаад гэвэл Монголд намайг эхнэр, хүүхэд, өр зээлгүй ирээдүй хүлээж байгаа гэж би итгэдэг байсан.
Бид хоёр гэрлээд удаагүй байхдаа л байрны зээл авсан. Солонгост явах санаа анх минийх биш. Эхнэр минь л “чи явбал хурдан босно, эр хүн хүн шиг л зовох ёстой” гэж хэлсэн. Тэр үед түүний энэ үгийг хайр, итгэл гэж ойлгосон юм.
Солонгост очоод эхний хоёр жил би бараг хүнтэй ярихгүй шахуу амьдарсан. Өдөрт 12–14 цаг ажиллана. Шөнө нь чих шуугиж, гар салганаж унтана. Хараар ажиллаж байгаа болохоор гомдоллох газар байхгүй. Ажил олгогчийн нэг муухай харц, нэг “маргааш битгий ир” гэсэн үг л бүх амьдралыг минь нуран унагах чадалтай.
Гэхдээ би тэссэн.
Яагаад гэвэл байрны зээл сар бүр буурч байгаа, эхнэр маань “чамайг хүлээж байна” гэж мессеж бичдэг байсан.
Гурав дахь жилээс нь эхлээд нэг л сонин болчихсон. Эхнэрийн мессеж богиноссон. Утас ярихдаа яаруу. Заримдаа “ядарчихлаа, дараа ярья” гээд тасалчихна. Гэхдээ би сэжиглээгүй. Би өөрийгөө “хардвал буруу, итгэх ёстой” гэж байнга итгүүлдэг байсан.
Дөрөв дэх жилд нь эхнэр минь надтай бараг утсаар ярихаа больсон. Мессеж ч ховор. Гэхдээ байрны зээлийн мөнгө тогтмол орж байгааг хараад “зүгээр л завгүй байгаа” гэж өөрийгөө хуурсаар байв.
Тав дахь жилд би Монгол руу буцахаар шийдсэн. Зээл үндсэндээ дуусч байсан. Би өөрийгөө ялсан гэж бодсон. Нисэх онгоцноос буухдаа хүртэл “би гэр бүлээ аварсан” гэж дотроо бахархсан.
Гэрийнхээ үүдэнд ирэхэд өөр цоож угтсан. Тэр мөчид би буруу хаалган дээр ирсэн юм болов уу гэж бодсон. Давхрын дугаараа дахин шалгасан. Яг мөн. Миний 5 жил зээл төлж, хөлсөө урсгасан байшин. Түлхүүр таараагүй.
Хаалга дотроос онгойход танихгүй залуухан эрэгтэй гарч ирсэн. Намайг хараад гайхсан ч айсан шинжгүй байсан. Яг л энд байхаас өөр аргагүй хүн шиг тайван зогсож байсан. Түүний ард миний эхнэр зогсож байлаа.
